Viski dünyasına adım atan herkesin ilk karşılaştığı terimlerden biri “Single Malt” (tek malt) olur. Ancak bu kavram çoğu zaman yanlış anlaşılıyor. “Single” kelimesi tek bir fıçı ya da tek bir tahılı değil, tek bir damıtımevini işaret eder. “Malt” ise yalnızca arpa maltından üretilmiş olmasını anlatır. Yani kısaca Single Malt Whisky, tek bir damıtımevinde yalnızca arpa maltından üretilen viski demektir.

Bir viskiye malt viski diyebilmemiz için bilmemiz gereken 3 nokta var.

1. Tek bir damıtımevinde üretilmelidir.
2. Yapımında %100 maltlanmış arpa kullanılmadır.
3. “Pot still” denilen geleneksel bakır imbiklerde damıtılmalıdır.

Single Malt denildiğinde akla ilk olarak İskoçya gelir. Bunun sebebi, hem Single Malt kavramının İskoç viski endüstrisi tarafından popülerleştirilmiş olması hem de dünyanın en çok Single Malt üreten ülkesinin İskoçya olmasıdır. Ancak Single Malt yalnızca İskoçya’ya özgü değildir. Bugün İrlanda, Japonya, Tayvan, Hindistan, İngiltere ve Amerika gibi pek çok ülkede Single Malt viski üretiliyor. “Single malt” tanımı genellikle tüm ülkelerde aynı olsa da ufak tefek farklılıklar olabiliyor. Ancak genel olarak “tek damıtımevi + yalnızca arpa maltı” kuralının neredeyse her yerde geçerli olduğunu söyleyebiliriz.

Viskinin üretildiği ülkenin kültürü, iklimi, su kaynakları, üretim teknikleri ve fıçı tercihleri gibi etkenler, malt viskilerin karakterini doğrudan etkiler. Buna markaların kendi stil ve tercihlerinin eklenmesiyle, tek bir “single malt” karakterinden bahsetmek neredeyse imkânsız hâle gelir. Yine de, yalnızca arpa kullanıldığı için malt viskiler, mısır, çavdar veya buğday bazlı viskilerden tat açısından kolaylıkla ayrışır; deneyimli damaklar bu farkı rahatlıkla hissedebilir. Ayrıca, malt viskiler, üretildikleri ülke, bölge ve damıtımevinin ayırt edici özelliklerini, harman viskilere kıyasla çok daha belirgin şekilde yansıtır.

The Macallan, The Glenlivet, Glenfiddich, Lagavulin, Glenmorangie, Kavalan, Amrut, Westward, Yamazaki, Hakushu, Cotswolds ve Bushmills gibi markalar dünyanın farklı ülkelerinden malt viski üreten yüzlerce markaya sadece birkaç örnek.

Yanlış Anlamalar

Single Malt dendiğinde “tek fıçı” gibi algılamak sık yapılan bir hatadır. Halbuki tek malt viskiler aynı damıtımevi çatısı altında farklı yıllarda, farklı fıçılarda olgunlaşmış viskilerin harmanlanmasıyla şişelenebilir. Eğer gerçekten tek bir fıçıdan gelen viskiyi içmek istiyorsanız, etikette “Single Cask” ibaresini aramanız gerekir.

Bir önceki paragraftaki “harman” kısmı kafanızı biraz karıştırmış olabilir. Bunun için de, “harman (blended) viski” tanımını hatırlamakta fayda var. Harman (blended) viskiler, farklı damıtımevinde üretilmiş malt ve tahıl viskilerin karışımından oluşur. Single malt (tek malt) viskiler ise tek bir damıtımeviden üretilir ve sadece arpa maltından üretilen malt viskileri kapsarlar.

Burada önemli bir nokta, bir viskinin malt viski olması daha iyi olduğu anlamına gelmez; sadece üretim sürecine dair bilgi verir. Çok geniş bir kategori olduğu için “malt viski daha iyidir” veya “ben sadece malt içerim” gibi genellemeler yapmak sizleri yanlış yönlendirecektir.